Naar de inhoud

Behype

Just Be Hype !

Hoe draag je schoengamaschen en houd je je voeten droog tijdens het wandelen?

Wandelgamaschen beschermen de opening van de schoen tegen regen, modder en plantenresten. Ze maken een schoen niet…

Randonneuse qui attache ses guêtres de randonnée sur ses chaussures de marche sur un sentier forestier humide

Wandelgamaschen beschermen de opening van de schoen tegen regen, modder en plantenresten. Ze maken een schoen echter niet waterdicht: water kan nog steeds via het bovenwerk binnendringen of tijdens een onderdompeling over de bovenrand komen. Dit onderscheid tussen het beschermen van de overgang tussen enkel en schoen en het waterdicht maken van de hele voet bepaalt hoe je de gamaschen aantrekt en welk model je kiest.

Ter plekke vaststellen waarom je voeten ondanks gamaschen nat worden

Na een tocht door doorweekte grassen is het achterhalen van de oorzaak van het vocht in de schoen een nuttige eerste stap. Drie oorzaken worden vaak met elkaar verward, terwijl ze elk om een andere oplossing vragen.

De eerste oorzaak is een gamasche die niet goed aansluit. Als de band onder de zool naar de hiel is geschoven of de stof rond de kuit draait, komt er water binnen via de opening tussen de gamasche en de tong van de schoen.

De tweede oorzaak is water dat langs de broek naar beneden loopt: een regenbroek of waterafstotende broek die niet goed zit, laat water tot aan de schacht van de schoen lopen. Gamaschen bedekken deze overgang, mits de bovenrand over de onderkant van de broek valt en niet andersom.

De derde, vaak onderschatte oorzaak is transpiratie. Een hoge gamasche houdt bij een inspannende tocht in zacht weer warmte vast rond de kuit en voet. De hoogste gamasche is niet automatisch de beste keuze voor een warme of droge wandeling. In dat geval is de voet van binnenuit vochtig en helpt geen enkele aanpassing aan de buitenkant.

Om deze drie oorzaken van elkaar te onderscheiden, kun je tijdens een pauze een eenvoudige test doen: trek de gamasche uit en voel met je hand aan de tong van de schoen. Is die aan de buitenkant nat, dan is het water van bovenaf binnengedrongen. Is de sok vochtig maar de tong droog, dan is transpiratie de oorzaak.

Wandelaar met hoge waterdichte gamaschen op een bergpad in de regen, met uitzicht op de Alpen

Gamaschen goed afstellen op wandelschoenen

Het is verstandig om vóór vertrek te controleren of de gamasche goed bij de schoen past. De vorm van de zool, de positie van de veterhaak en de omvang van de kuit hebben per model een aanzienlijke invloed op de pasvorm.

Om gamaschen voor schoenen goed aan te trekken, volg je deze stappen:

  • Haal de band onder de zool door en plaats hem tussen de hiel en de voetholte. Plaats hem nooit onder de voorvoet: daar belemmert hij de buiging en slijt hij sneller door contact met de grond.
  • Haak de voorste haak aan een veter of aan het daarvoor bestemde oogje en sluit de gamasche vervolgens van onder naar boven (met een rits, klittenband of drukknopen, afhankelijk van het model).
  • Stel de sluiting rond de kuit zo af dat de gamasche goed blijft zitten zonder te knellen. Stop daarna de onderkant van de broek in de gamasche om te voorkomen dat water naar binnen loopt.
  • Loop een paar passen bergop en buig je enkel: de gamasche mag niet draaien en de band mag niet naar de hiel schuiven.

Controleer vóór vertrek of de gamasche goed blijft zitten wanneer je je enkel buigt; zo voorkom je dat je onderweg moet bijstellen. Draait de gamasche toch, dan zit hij te los rond de kuit of is de voorste haak niet op de juiste plek vastgemaakt.

Lage of hoge gamaschen: het terrein bepaalt de keuze

De juiste hoogte hangt zowel af van het terrein als van het weer. De keuze heeft invloed op de bescherming, het thermisch comfort en de levensduur.

Lage gamaschen voor droge, stenige paden

Lage modellen bedekken het gebied tussen de bovenkant van de schoen en de enkel. Ze houden grind, stof en kleine deeltjes tegen die op droge paden in de schoen kunnen komen. Het grootste voordeel is de ventilatie: minder stof rond de kuit beperkt de warmteopbouw en daarmee ook de transpiratie.

Hoge gamaschen voor nat gras, sneeuw en dicht struikgewas

Modellen die tot aan de knie reiken, bieden meer bescherming in doorweekt gras, sneeuw en dicht struikgewas. Water dat langs de broek naar beneden loopt, wordt hoger opgevangen, ver van de opening van de schoen. Daar staat tegenover dat deze gamaschen meer warmte vasthouden. Tijdens een inspannende tocht bij zacht weer kunnen ze meer vocht aan de binnenkant veroorzaken dan ze aan de buitenkant tegenhouden.

Wandelaars die afwisselend over bospaden lopen en natte gebieden doorkruisen, kunnen het beste hoge gamaschen meenemen en ze op droge stukken uittrekken in plaats van ze de hele tijd te dragen.

Close-up van lage gamaschen op natte wandelschoenen, neergezet op een houten vloer in een berghut

Slijtage van de band onder de zool: controleer dit zwakke punt

Het bevestigingspunt onder de voet is het meest kwetsbare onderdeel van een paar gamaschen. Gebruikers melden dat koorden van bergmodellen op schurend terrein kunnen breken, vooral op vulkanisch gesteente, leisteen of stenige paden. Als een band onderweg breekt, is de gamasche onbruikbaar.

Controleer vóór elke zware wandeling de staat van de band; dat kost maar een paar seconden. Let op de volgende punten:

  • Zichtbare slijtage op het deel dat contact maakt met de zool, vooral bij de hiel, waar de wrijving het grootst is.
  • De stevigheid van de naad of het bevestigingspunt waar de band aan de gamasche vastzit.
  • Of de band vervangbaar is: sommige fabrikanten bieden vervangende banden aan, andere niet. Dat bepaalt mede hoelang het product meegaat.

Een gevlochten nylon koord is beter bestand tegen slijtage dan een dun elastiek, maar biedt tijdens het lopen minder flexibiliteit. Controleer vóór aankoop of de band vervangbaar is; zo voorkom je dat je een verder goede gamasche weggooit vanwege één versleten onderdeel.

Je voeten droog houden tijdens het wandelen: wat gamaschen niet doen

Gamaschen beschermen de overgang tussen de schoen en de broek. Ze compenseren geen defect waterdicht membraan in de schoen en helpen ook niet tegen ongeschikte sokken die vocht tegen de huid vasthouden.

Tijdens een meerdaagse trektocht in natte omstandigheden vormen gamaschen, schoenen met een membraan en technische sokken samen één systeem. Als een van de drie onderdelen niet goed werkt, verliest het geheel zijn effectiviteit. Een schoen waarvan het membraan verzadigd is, laat water via het bovenwerk binnen, ongeacht of de gamasche goed aansluit.

Maak je schoenen vóór het seizoen opnieuw waterafstotend, kies sokken van merinowol of sneldrogende synthetische vezels en stem je gamaschen af op het terrein. Deze drie handelingen samen verkleinen het risico op natte voeten onderweg daadwerkelijk.

Hoe draag je schoengamaschen en houd je je voeten droog tijdens het wandelen?